معیارهای انتخاب از نظر امام خمینی (ره)
هر کسی را نمی توان انتخاب کرد. حکومت اسلامی ایجاب می کند که اداره کنندگان آن و مسئولین نظام دارای یک سری ویژگی هایی باشند که در شان نظام اسلامی است. تعهد اسلامی، تخصص، داشتن کرامات عالیه انسانی، عدم وابستگی به قدرت های شرق و غرب و عدمتوجه به ظواهر دنیا نظیر قدرت طلبی، از مهم ترین ویژگی هایی است که یک مسئول باید دارا باشد. در اندیشه امام (ره) قبل از آنکه افراد، مسئولیتی را بپذیرند لازم است که ابتدا خود را مهذب نمایند. قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، وابستگی قدرت حاکمه به بیگانگان ایجاب می کرد تا افرادی به قدرت برسند که هیچ آشنایی با احکام اسلامی نداشتند بلکه به فساد اخلاقی حسن شهرت داشتند و به اصول و قوانینی مقید نبودند تا رفتارشان را کنترل نمایند. چون نفس قدرت برای آنها مهم بود و برای پیشبرد اهداف و مقاصد شان دست به هر کاری می زدند، بدون اینکه به مصالح کشور توجه داشته باشند. به همین خاطر، در تاریخ کشورمان شاهد فساد های سیاسی، اداری و اخلاقی در بین روسا و حکام کشور بودیم و همین امر به نوبه خود پیامد های منفی را برای کشور به همراه آورد. در جمهوری اسلامی ایران، رعایت مصالح اسلام و نظام در اداره کشور مهم است. لذا هر کسی که از صفات اسلامی و اخلاقی دور باشد شایستگی احراز مسئولیت در کشور را ندارد و رعایت این شرط برای داوطلبین مسئولیت، بیش از دیگران ضروری است. امام (ره) توصیه می کنند که در انتخابات، افراد به تعهد اسلامی و خلوص نامزدها توجه داشته باشند؛ «افرادی را انتخاب کنید که متعهد به اسلام باشند، شرقی و غربی نباشند، بر صراط مستقیم انسانیت و اسلامیت باشند.... به طوری که دلخواه همه ملت ماست و دلخواه ماست عمل بکنند و افرادی که آراسته هستند به اخلاق خوب، متعهد هستند به اسلام، وفادار هستند به کشور خودشان، خدمتگزار هستند به شما و به کشور، آن اشخاص را انتخاب کنید.» ایشان شدیدا تاکید می کنند که برای شناخت بهتر کاندیداها، سوابق گذشته آنها را مطالعه کنند و یا از بزرگان سیاسی - مذهبی و کسانی که به آنها ایمان دارند صلاحیت آنها را مورد بررسی قرار دهند و بدون اینکه تحت تاثیر القائات دیگران قرار گیرند، خود دست به انتخاب اصلح بزنند. ایشان در این زمینه می فرمایند: «کسانی را انتخاب کنند که صد در صد مسلمان و معتقد به احکام اسلام و معتقد به اجرای اسلام و مخالف با مکتب های انحرافی و معتقد به جمهوری اسلامی باشند. شناخت این اشخاص یا از طریق آشنایی با اعمال و رفتار آنان است و یا به معرفی روحانیون متعهد یا اشخاص متدین موجه که گرایش به چپ و راست یا دسته ای نداشته باشند. باید به اشخاصی که احتمال انحراف در آنان می رود رای ندهند، چه احتمال انحراف عقیدتی، عملی و یا اخلاقی. رای به آنان موجب مسئولیت خواهد بود. تحت تاثیر تبلیغات واقع نشوند و خودشان با موازین اسلامی، اشخاص صحیح را انتخاب کنند.» ایشان همچنین در جای دیگر می فرمایند: «همه ما در واقع افرادی که می خواهیم بعدها انتخاب کنیم افاضل، انتخاب امنای ملت، انتخاب کسانی که نه چپگرا هستند و نه راستگرا، انتخاب اشخاصی که به اسلام ارج می گذارند، انتخاب اشخاصی که هیچ نسبت به مصالح اسلام و مسلمین فروگذاری نمی کنند. باید ما یک همچو اشخاصی را انتخاب کنیم.»
در گذشته فقط اشراف و وابستگان درباری صلاحیت کسب مسئولیت داشتند و چون درد فقرا را لمس نکرده بودند به محرومان هیچ گونه توجهی نداشتند. به همین دلیل از آنجا که اکثریت قریب به اتفاق جامعه را که محرومان تشکیل می دادند همچنان در فقر زندگی می کردند و کسی در قبال رفع نیاز های آنها احساس مسئولیت نکرده و خود را پاسخگو نمی دانست. انقلاب اسلامی که به دست محرومان و مستضعفان به پیروزی رسید، عنایت ویژه ای به این قشر جامعه داشته و کسانی که از اول تا کنون مسئولیت اداره امور مردم را به عهده گرفتند عموما برخاسته از قشر مستضعف جامعه می باشند و خود را خدمتگزار مردم میدانند. حضرت امام (ره) در این زمینه می فرمایند: «توجه داشته باشند رئیس جمهور و وکلای مجلس از طبقه ای باشند که محرومیت و مظلومیت مستضعفان و محرومان جامعه را لمس نموده و در فکر رفاه آنان باشند، نه از سرمایه داران و زمین خواران و صدر نشینان مرفه و غرق در لذات و شهوات که تلخی محرومیت و رنج گرسنگان و پابرهنگان را نمی توانند بهفمند.»
مردم در انتخاب کاندیداها بایستی به سوابق، افکار و وابستگی هایشان به دیگران توجه نموده و حالات مختلف آنها را در طول سال های انقلاب مطالعه نمایند. امام بزرگوارمان در این زمینه هشدار می دهند و می فرمایند: «اشخاصی که انتخاب می کنید، سوابق شان را مطالعه کنید... در زمان سابق چه جور بودند، در زمان انقلاب چه جور بودند، از اول انقلاب تا حالا چه جور بودند و سوابق خانوادگی شان چه هست، عقاید شان چه هست و مقدار معلومات شان چه هست.»
در اندیشه حضرت امام (ره) انتخابات، یک امتحان الهی است که در آن مردم، افراد مومن و متعهد به اسلام را انتخاب می کنند و سرنوشت کشور را به دست آنان می سپارند و افرادی را که به دیانت و خدمتگزاری به مردم، حسن شهرت دارند انتخاب می کنند. در اندیشه حضرت امام(ره) مسئولیت در نظام اسلامی جایگاهی رفیع دارد. آن بزرگوار، بیشترین تاکید را در خصوص مساله انتخابات و چگونگی گزینش مسئولین دارند.
چرا که از نظر ایشان سرنوشت مملکت در گرو تصمیمات کارگزاران و مسئولین می باشد. لذا همه افراد نمی توانند به آسانی به منصب و مسئولیت برسند، بلکه بایستی دارای خصوصیاتی باشند که شایسته یک نظام اسلامی است. تهذیب نفس و تزکیه درونی مهم ترین ویژگی یک مسئول است تا دائما خود را مهذب نگه دارد و همین تهذیب نفس و تقوا، آنان را برای خدمتگزاری به مردم آماده می کند. در غیر این صورت، امیال نفسانی بر او غلبه کرده، مغرور می شود. انسان مغرور نیز فقط به فکر خویش می باشد و توجهی به دیگران ندارد. به همین خاطر، حضرت امام (ره) تاکید می کنند که مسئولین باید به زیور اخلاق اسلامی، انسانی و تقوا آراسته باشند تا بتوانند منشا خیر و برکت در جامعه شوند.
ایشان همچنین در مسائل مربوط به تبلیغات انتخاباتی توصیه می کنند که افراد مراقب دسیسه های دشمنان انقلاب باشند و برای رسیدن به اهداف خود و تبلیغ برای کاندیداها، هر روشی را در پیش نگیرند بلکه برنامه های تبلیغاتی آنها در راستای رعایت آداب و شئون اسلامی و مصالح نظام باشد. آن بزرگوار، تاکید خاص دارند که اگر رضای خدا و تعهد اسلامی در میان باشد هیچ گاه بین طرفداران کاندیداها در امر تبلیغ، اختلاف پیش نمی آید، چرا که زمان انتخابات، بهترین فرصت برای دشمنان انقلاب است تا با تفرقه افکنی بین نیروهای انقلاب بخصوص در زمینه مسائل تبلیغاتی، از آن بهره برداری سیاسی نموده و سوء استفاده نمایند. بنابر این، عامل بازدارنده و پیشگیرانه از این اقدام دشمن، همانا رعایت اخلاق اسلامی و توجه به معنویات است که امام (ره) بر آن اصرار می ورزند.
بنام خدا و بذات خدا